Op basisschool Montessori Buiten Wittevrouwen in Utrecht hebben de leerlingen een echte schooltuin op het plein. Daar leren ze van alles over de natuur. Onder andere hoe een zaadje uitgroeit tot iets wat je kan opeten. Maar er is een probleem! De schooltuin wordt bedreigd door de Japanse duizendknoop. Een echte woekerplant met flinke wortels die andere plantjes wegduwt. Gelukkig weten de leerlingen daar wel wat op!
Gewapend met tuingereedschap komen leerlingen Réva, Jet, Yva, Ziggy, Joris en Jules de schooltuin ingelopen. Ze hebben zojuist in de klas van stadsecoloog Sander van Holsteijn geleerd dat de Japanse duizendknoop een echte woekerplant is die je liever niet in je schooltuin wilt hebben. Met wortels die wel 3 meter lang worden, zit de plant de groei van de bietjes, wortels, radijsjes en andere gewassen in hun schooltuin behoorlijk in de weg. Wist je dat ze zelfs zo sterk zijn dat ze door steen kunnen breken en dus ook de school binnen kunnen dringen? Dat willen de kinderen voorkomen en dus gaan de handen uit de mouwen om de Japanse duizendknoop te verdrijven.
Moestuincoach Maartje, ook wel bekend als Moestuinmama, helpt de kinderen om de Japanse duizendknoop te herkennen. “Kijk, dit is hem”, zegt ze, wijzend naar een metershoge plant met dikke stengels en roodgroene vlekjes. “Wouw, dat lijkt net bamboe”, roept Jet, “zouden we die holle stengel ook kunnen gebruiken als rietje?”. Maartje vindt dat een leuk idee. “Wist je”, zegt ze, “dat je van de jonge stengels ook limonade kunt maken?” De kinderen kijken haar een beetje verbaasd aan. Een drankje maken van de bladeren van een plant, dat hadden ze al weleens eerder gehoord. Maar dat dat ook van de stengels kan, dat wisten ze niet. Dat willen de kinderen weleens proeven. Fanatiek wordt zo veel mogelijk duizendknoop verzameld.
De kinderen verwijderen de blaadjes van de stelen en knippen de jonge stengels in stukjes. “Het ruikt een beetje naar pepermunt”, zegt Yva, “zou het ook zo smaken?” Samen brengen ze de oogst naar het schoolkeukentje waar Janneke, moeder van Jet, de kinderen helpt met het wassen en koken van de stengels. Naast water voegen ze ook wat suiker toe. Na een tijdje begint het goedje friszurig te ruiken. En kijk! Wauw! Het water kleurt felroze!
“De schooltuin is zo belangrijk om de verbinding met de natuur te krijgen”.
Juf Denise richt ondertussen een tafeltje in waar de limonade straks geproefd kan worden en verkocht aan de ouders die hun kinderen komen ophalen. De opbrengst zal gebruikt worden voor nieuwe plantjes voor de schooltuin. Juf Denise zegt dat ze merkt dat de kinderen uit haar klas een natuurlijke interesse hebben voor de natuur. Ze is heel blij met de schooltuin. “Het is een plek waar de kinderen echt zelf kunnen beleven. Niet alleen tijdens de les. De kinderen gaan tussendoor ook vaak even kijken hoe het met de tuin is en wat er allemaal gebeurt. Dat is zo belangrijk om die verbinding met de natuur te krijgen”.
Een stukje verderop op het schoolplein wordt de boodschap van juf Denise beaamt door Réva en Yva. Het innovatieve idee van de leerlingen van basisschool Buiten Wittevrouwen trekt ook de aandacht van de media. En de twee meisjes zijn gefilmd en geïnterviewd in de schooltuin. Réva vertelt vol enthousiasme aan de journalist van U in de Wijk dat je écht heel veel leert in de schooltuin. “Het is leuk om in de schooltuin te werken en je leert zorgen voor de natuur. Maar het allerleukste is dat je iets met elkaar kunt doen”. “En”, zo vult Yva aan, “als we de Japanse duizendknoop ergens anders tegen komen, zouden we hem zeker ook herkennen. Misschien maken we er dan ook wel limonade van”.
Bekijk de film: De week van de schooltuin - van duizendknoop tot limonade - YouTube
De week van de schooltuin - van duizendknoop tot limonade
De schoolbel gaat en het plein stroomt vol met kinderen en ouders. De felroze limonade is echt een blikvanger en iedereen wil graag proeven. Enthousiast en soms een tikje verbaasd klinken er geluiden over het schoolplein als “Mmm, jammie” en “Ah, dit is echt lekker!” En zo wordt een probleemplant, een bron van verwondering en kennis. De kinderen hebben geleerd dat je met nieuwsgierigheid en een beetje lef iets bijzonders kunt maken, ook van dingen die eigenlijk niet in de schooltuin thuishoren.