Informatie voor docenten

Voor iedere school is het een uitdaging: hoe zorg je voor een kantine met een duurzaam en gezond aanbod dat zo aantrekkelijk, lekker én leuk is voor leerlingen dat ze niet massaal op jacht gaan naar ongezonde snacks buiten school. Jongeren maken graag een vrije keuze, waarbij het lekker en betaalbaar moet zijn. De Schoolkantine Challenge biedt een toegankelijk manier om leerlingen meer actief te betrekken bij een gezond en duurzaam kantine-assortiment op school. Het doel is dat ze leren om bewuster voedselkeuzes te maken. 

De challenge is verbonden aan het programma ‘De Gezonde Schoolkantine’ en de Richtlijn Eetomgeving voor Scholen van het Voedingscentrum. Op deze manier draagt de challenge bij aan de doelen van de Gezonde School. 

De challenge is flexibel inpasbaar in het onderwijs en geschikt voor verschillende niveaus vo. De challenge kan bij wijze van spreken uitgevoerd worden in een dag, maar ook verspreid worden over een aantal weken. De opdracht kan makkelijk uitgebreid worden door bijvoorbeeld een vooronderzoek te doen naar de huidige kantine situatie. Of de invloed van voedsel op het klimaat & milieu en op mens & dier in kaart te brengen. Andere mogelijkheden zijn om gezondheid, voedingswaarden en praktijk rond bereidingstechnieken of voedselveiligheid aan de challenge te verbinden.

• Leerzaam en praktijkgericht: Integreer thema’s als gezondheid, ondernemerschap, duurzaamheid en voedselvaardigheden in vakken zoals biologie, economie, verzorging en mentorlessen.
• Flexibel inzetbaar: De challenge kan worden aangepast aan de planning en behoeften van de school, variërend van een project van één dag tot meerdere weken.
• Samenwerking bevorderen: Stimuleer samenwerking tussen leerlingen, docenten en de kantinebeheerder.
• Positieve impact: Werk samen aan een aantrekkelijker en gezonder aanbod in de schoolkantine. 

• Versterking van het curriculum: Integreer thema’s als gezondheid, duurzaamheid en ondernemerschap in bestaande vakken.
• Leerlingenparticipatie: Stimuleer eigenaarschap en betrokkenheid van leerlingen bij hun leeromgeving.
• Samenwerking met de kantinebeheerder: Werk samen aan een haalbaar en aantrekkelijk kantineaanbod.
• Bijdrage aan schoolbeleid: Ondersteun de doelen van de Gezonde School en de Richtlijn Eetomgeving voor Scholen van het Voedingscentrum. 

Flexibele integratie:
De challenge is aanpasbaar aan de planning en behoeften van de school. Of het nu gaat om een projectweek, een onderdeel van een vak zoals biologie of economie, of een activiteit buiten het reguliere programma, de Schoolkantine Challenge biedt ruimte voor maatwerk. Neem voor vragen contact op met de Jong Leren Eten-makelaar van je provincie. 

Het stappenplan
Volg de 5 stappen van 'Design Thinking'. Deze stappen helpen jou om de snack optimaal af te stemmen op de doelgroep. Bekijk alle stappen in het stappenplan.

De 5 G's
Bij het bedenken van een snack voor de schoolkantine houd je zoveel mogelijk rekening met de 5 G’s:

● Genieten: is het lekker en ziet het er aantrekkelijk uit?
● Goedkoop: is de prijs laag genoeg zodat je de snack zelf zou kopen?
● Gezond: is de snack een gezonde keuze en voldoet deze aan de Richtlijn Eetomgevingen voor Scholen van het Voedingscentrum.
● Gemak: is de snack eenvoudig te bereiden, te presenteren in een kantine en als snack te eten?
● Groen: is de snack duurzaam gemaakt? Wat is de invloed van de ingrediënten die jullie willen gebruiken voor de snack op het klimaat & milieu en op mens & dier? Op de factsheet vind je meer achtergrondinformatie over deze 5 G’s.

Bekijk de filmpjes over de 5 G's
De ideale snack, waar voldoet die aan?

Reclamecampagne
Een goede snack heeft natuurlijk ook een goede reclamecampagne nodig. Wat maakt de snack uniek? Waarom wil je er absoluut mee gezien worden? Laat leerlingen hun schoolgenoten en docenten overhalen om voor hun snack te gaan! Dat kan met een filmpje of hang de hele school vol posters. Laat leerlingen een creatief plan bedenken, zodat de hele school weet dat de snack er is en de snack wil eten.

​​​​​​

Een greep van de snacks die in de eerdere edities zijn gemaakt.

• ‘Volkoren pita falafel broodje’ (Aeres VMBO Almere), 
• ‘The fabulous springrolls' (ROC van Flevoland, MBO college Almere)
• De ‘fruit pannenkoek’ (Emelwerda college, Emmeloord) 
• Gezonde ijsjes (Eligant Lyceum Zutphen)
• Berkenbowl (Berkenhofcollege Breda)
• Yoghurtreep (2College Cobbenhagenlyceum Tilburg)
• Sweet nacho’s (2College Cobbenhagenlyceum Tilburg)
• Wrappie (vega wrap) (Agnieten College Nieuwleusen)
• Fruity and Vegetable Smoothie (het Stedelijk College Zuid Enschede)
• Zalm-avocado toast  (Deltion College Zwolle)
• Panini Mozzarella  (Carolus Clusius College Zwolle)
• Broodje Gert (Onderwijsroute mens @ Zwolle)
• Gevuld stokbrood paprika -kip (Pieter Zandt college Staphorst)

Wil je als docent je leerlingen goed voorbereiden op de Schoolkantine Challenge? Gebruik dan onderstaande lesmaterialen en lessuggesties. Ze sluiten perfect aan op thema’s als gezonde voeding, duurzame keuzes en burgerschap.

Schijf van Vijf Spel en materialen

• Laat leerlingen spelenderwijs kennismaken met gezonde voeding.
• Bevat: online spel, posters, folders en werkbladen.
• Bron: Voedingscentrum / Wikiwijs Bekijk het Schijf van Vijf spel

Broodjesbouwer: creatieve ontwerpopdracht

• Leerlingen ontwerpen een gezond broodje op basis van de Schijf van Vijf.
• Werkvormidee: laat leerlingen ingrediënten kiezen en onderbouwen waarom hun broodje gezond is.
• Optioneel: gebruik het ADH-scheurblok van het Voedingscentrum als ondersteuning.
• Bron: Voedingscentrum Broodjesbouwer 

Weet wat je Eet - Les 2 & 3

Kant en klare lessen over:

• Les 2: Gezond eten
• Les 3: Voedselproductie en milieu
• Doel: bewustwording van gezonde en duurzame voedselkeuzes.
  Bron: Voedingscentrum - voor vo en mbo. Ga naar Weet wat je Eet

Aanknopingspunten burgerschap 

• Thema’s als voedselproductie, consumptiekeuzes, milieu en ethiek.
• Toepassing: binnen burgerschap, loopbaanoriëntatie of projectonderwijs.
• Combineer met de lessen van Weet wat je Eet of eigen burgerschapsmethodes.

 Praktische tips voor gebruik

• Alle materialen zijn gratis en direct inzetbaar.
• Combineer theorie met praktijk: laat leerlingen gezonde alternatieven onderzoeken of zelf promoten binnen de school.
• Sluit af met een reflectie: 'Wat zou jij veranderen aan onze schoolkantine?'

Neem voor vragen over de lopende challenge contact op met de Jong Leren Eten-makelaars van Flevoland, Gelderland, Overijssel en Noord-Brabant.