Binnen het schooltuinenproject ‘Het Groene Hart’ tuinieren twaalf scholen uit Heemskerk en één school uit Beverwijk in hun eigen schooltuin. En dat allemaal dankzij de tomeloze inzet van plantopa’s en vele andere vrijwilligers.
Het project ‘Het Groene Hart’ is een initiatief van Cindy Henneman van Buurtcentrum d’Evelaer. Zij zette het in 2010 samen met basisschool de Leonardus op. Als tuindersdochter vindt Cindy het belangrijk om kinderen te leren waar hun voedsel vandaan komt en hen te stimuleren om gezonder te eten. En hoe kun je dat beter voor elkaar krijgen dan door kinderen hun eigen voedsel te laten verbouwen én proeven?
Rust in de schooltuin
Cindy: “Voor kinderen is het heerlijk om buiten te zijn, met hun handen in de aarde zonder digitale apparaten.” Ze leren bovendien om voor iets te zorgen en ze zien de gewassen groeien. Niet alleen in het groeiseizoen, maar ook in de winter wanneer ze witlof kweken in een teil of grote emmer met een plastic zak eroverheen. De kinderen verkopen ook regelmatig groenten uit de schooltuin en oefenen daarbij meteen met rekenen en taal (wegen en betalen).
De schooltuin is enorm populair bij de kinderen, en regelmatig komt de vraag: “Wanneer mogen we weer naar de tuin?”. Laatst was er een jongetje heel druk aan het doen op het schoolplein. Vanaf het moment dat hij de tuinvrijwilliger mocht helpen, werd ‘ie helemaal zen’. Door te tuinieren kon hij zijn energie op een positieve manier kwijt.
Tijdens uitleg in de tuin staan kinderen ook geduldig in de rij te luisteren, terwijl ze in de klas een stuk minder geduld hebben. Cindy herinnert zich nog lachend dat haar zoontje ooit vanuit een open raam in de klas een tomaatje pikte uit de schooltuin: “Van mij mag ‘ie. Het tuinieren doet kinderen echt goed.”
Samenwerking met tuinders
Cindy hoopt dat de kinderen door het schooltuinieren gemotiveerd raken om later thuis ook hun eigen groenten te verbouwen of misschien wel het tuindersvak in te gaan. “Dat zou voor de lokale tuinders fantastisch zijn, want het wordt steeds lastiger om goed personeel en opvolgers te krijgen.”
Buurtcentrum d’Evelaer ligt middenin het tuindersgebied Heemskerkerduin en werkt veel samen met de omringende tuindersbedrijven. “Tuinders sponsoren ons in de herfst met bollen, zoals tulpen en blauwe druifjes en in februari/maart gaan scholen met de kinderen bij ze op bezoek. Daar mogen ze de het land op, bij de machines kijken en een quiz doen.”
Ook doen de kinderen mee aan de jaarlijkse Kennemer Bloemendag in Buurtcentrum d’Evelaer waar ze hun mooiste bloemen kunnen laten keuren door een echte keurmeester. Dat is natuurlijk fantastisch voor ze.
Plant-opa’s en oma’s
De schooltuinlessen staan of vallen met de inzet van zogenaamde plant-opa’s en oma’s en ook steeds vaker plant-papa’s en plant-mama’s. Vaak zitten hun (klein)kinderen op de school. Dankzij deze vrijwilligers is het schooltuinproject zo’n succes, vertelt Cindy.
“We organiseren elk jaar een educatief uitje voor De vrijwilligers en meesters/juffen, zoals een bezoek aan een voorbeeldschooltuin die net wat ‘verder’ is dan wij. Na koken de vrijwilligers en docenten met schooltuinproducten, onder het genot van een drankje. Zo doen zij nieuwe ideeën op voor in de klas, zoals koken met brandnetels. De recepten krijgen de vrijwilligers en docenten mee naar huis."
De recepten staan op de website. De vrijwilligers en docenten krijgen ook regelmatig cursussen aangeboden.
Mobiele keuken
De scholen kunnen ook subsidie aanvragen via Jong Leren Eten. Bijvoorbeeld voor de aanschaf van een mobiele keuken, ook een initiatief van Cindy. Kinderen kunnen daardoor koken met de oogst uit de schooltuin. Kinderen kunnen daardoor koken met de oogst uit de schooltuin. De mobiele keuken is volledig uitgerust met koelkastje, oven en kookplaat en kan zo de klas in- en uitgereden worden tijdens een les. Vorig jaar reden er vier rond, nu zijn het er ondertussen al acht. “Het zou geweldig zijn als straks elke school een mobiele keuken heeft.”
Hulp gevraagd
Cindy is nog op zoek naar vrijwilligers en captains die willen helpen in de schooltuinen. “Als gewone vrijwilliger is ervaring niet nodig, daar heb je de captain voor. Het gaat puur om wat extra handjes. Voor 2027 zijn we ook nog op zoek naar een Fonds om alles te kunnen blijven bekostigen. Dus heb je een idee, laat het me weten door de mailen naar cindy@evelaer.nl.