Bij BSO Villa Sprookjestuin in Grootebroek werken ze met verschillende bouwstenen, vergelijkbaar met thema’s. Het moestuinieren sluit perfect aan bij de bouwsteen Groen & Gezond. Samen met de kinderen werden moestuinbakken gevuld, maakten ze naambordjes en leerden ze niet alleen over planten, maar ook over gezonde voeding. Zelfs verjaardagen kregen een andere invulling. "We hebben ongezonde traktaties vervangen door gezellig samen iets leuks doen en een feestje vieren."
De moestuin is daarmee veel meer geworden dan alleen een plek waar groenten groeien. Het is een manier om kinderen actief te betrekken bij gezondheid, duurzaamheid en samenwerken.
Water geven? Dan staat iedereen klaar
Een van de populairste activiteiten is misschien wel de eenvoudigste. "Wie wil me helpen met het water geven?" Nog voordat pedagogisch medewerker Ingrid van der Hoef haar zin heeft afgemaakt, staan de kinderen om haar heen. "Wil jij even de gieters pakken?" Met de tuinslang worden de vrolijke gieters gevuld en vervolgens gaan de kinderen enthousiast aan de slag. Water geven voelt voor hen niet als een taak, maar als een avontuur. Ouders merken dat enthousiasme ook thuis. Kinderen vertellen over wat er groeit, welke groenten bijna geoogst kunnen worden en hoe mooi de bloemen zijn geworden.
Elke dag iets nieuws ontdekken
Voor Ingrid is de moestuin een bron van inspiratie. Omdat zij zelf veel affiniteit heeft met tuinieren, bedenkt ze steeds nieuwe activiteiten rondom de moestuin. Zo kweekten de kinderen bonen op watjes, maakten ze potjes met tuinkers, gingen ze op zoek naar kleine diertjes en tekenden ze groenten na. De activiteiten zijn inmiddels opgenomen in het activiteitenplan. "De kinderen vinden het ontzettend leuk om hiermee bezig te zijn.” De moestuin wordt daardoor een plek waar natuur, creativiteit en leren samenkomen.
Zorgen voor iets, is zien groeien
Voor Ingrid draait moestuinieren om meer dan alleen oogsten. "Mijn motto is: als je zorgt voor iets of iemand, groeit het. Want het voelt zich gezien en prettig." Dat zien de kinderen dagelijks gebeuren. Ze leren dat planten aandacht nodig hebben, dat groeien tijd kost en dat je uiteindelijk wordt beloond met iets lekkers. "Het is zo belangrijk dat kinderen weten waar hun eten vandaan komt. We geven de planten aandacht en krijgen daar iets moois voor terug wat we kunnen eten. Hoe mooi is dat?"
De kinderen kennen inmiddels de afspraken goed. Planten worden met rust gelaten en het zand blijft netjes in de bakken, zodat alles goed kan groeien.
Van aardbei tot takkenthee
De moestuinbakken op het dakterras doen het uitstekend. Inmiddels groeien er onder andere:
- Aardbeien
- Komkommer
- Tomaat
- Paprika
- Lavendel
- Zonnebloemen
- Vlinderstruiken
Ook is er een insectenhotel geplaatst, zodat er volop leven rondom de moestuin ontstaat. Bij de keuze van de planten is vooral gekeken naar wat goed groeit én wat kinderen makkelijk kunnen proeven of verwerken. Beneden staan daarnaast bakken vol munt. "Daar maken we thee van. Wij noemen dat takkenthee!", lacht Ingrid.
Samen verantwoordelijk
Zoals bij veel moestuinen is de verzorging soms een uitdaging. Ingrid werkt niet iedere dag op de locatie en planten groeien natuurlijk gewoon door. "De grootste uitdaging is: wie zorgt er voor de planten als ik er niet ben?" Gelukkig kan ze rekenen op haar collega's én op steun vanuit het management. "De locatiemanager staat hier helemaal achter en stimuleert het moestuinieren. Dat is heel fijn."
Gewoon beginnen
Voor andere BSO’s die ook graag iets met moestuinieren willen doen, heeft Ingrid een duidelijke boodschap. "Start gewoon. Het kan in iedere bak, ook een kleine. Zelfs binnen kun je al heel veel doen." Volgens haar hoeft niet alles meteen perfect te gaan. "Soms lukt iets wel en soms niet. Het is een kwestie van uitproberen wat werkt." Wel benadrukt ze dat begeleiding belangrijk blijft. "Laat het niet alleen over aan de kinderen. Toen wij het helemaal vrij lieten, gaven ze veel te veel of juist veel te weinig water."
Komkommers met een geheim ingrediënt
Dat de kinderen zich betrokken voelen bij de moestuin, blijkt uit de adviezen die ze geven. Volgens hen groeien de komkommers namelijk het best met water én koeienmest. "Geef ze water en koeiepoep!" Ingrid moest lachen. "Ik zei: neem het de volgende keer maar mee! Ik wacht er tot op de dag van vandaag nog steeds op." Eén ding weten de kinderen wel zeker: "Onze komkommers zijn veel lekkerder dan die uit de supermarkt."
Een dikke knuffel als beloning
De moestuin heeft Villa Sprookjestuin veel gebracht: meer aandacht voor gezond eten, meer buitenactiviteiten en bovenal veel betrokkenheid van kinderen. Ze kijken regelmatig of er alweer iets gegroeid is, vertellen er thuis enthousiast over en helpen graag mee. "De juf helpen met water geven vind ik het allerleukst." En na afloop? Dan krijgt Ingrid de mooiste beloning die er is: een dikke knuffel.
Ook aan de slag met moestuinieren?
Een grote tuin is niet nodig om kinderen te laten ontdekken waar eten vandaan komt. Een bak op het schoolplein, een paar potten op het balkon of zelfs een vensterbank vol tuinkers kan al het verschil maken. Durf te experimenteren, betrek de kinderen en ontdek samen wat groeit.
Wil je meer inspiratie opdoen?
Lees ook de andere verhalen uit deze serie over moestuinieren in West-Friesland en ontdek hoe scholen en BSO’s kinderen laten groeien met groen.