Vakoverstijgend werken aan voeding en circulariteit

Middelbare school het Perron in Veenendaal laat haar vmbo-leerlingen actief werken aan de onderwerpen voeding, produceren, energie, reizen en wonen. Het curriculum is uitgewerkt door docenten van leerjaar 2. Met deze onderwerpen werken de docenten vakoverstijgend, zodat de leerlingen bewuster worden van de wereld waarin ze leven. Gedurende twee maanden gaan ze met deze 5 onderwerpen aan de slag en wordt theorie aan praktijk gelinkt, al is dat dit jaar in een digitale variant.

Docent Frits Schumacher is één van de docenten die deze lesstof doceert binnen het vak Mens & Maatschappij (mema). Hij streeft ernaar om zijn vmbo-leerlingen bewust te maken van het belang van consuminderen. Binnen mema zorgt hij voor een theoretische basis waarbij andere vakken aanhaken. Schumacher: 'Binnen mijn lessen probeer ik leerlingen bewust te maken van de wereld waarin ze leven, de keuzes die ze kunnen maken en in de toekomst steeds meer móeten maken. Gedurende twee maanden ga ik daarom in op vijf onderwerpen: Anders Produceren, Anders Eten, Anders Energie opwekken, Anders Wonen en Anders van A naar B verplaatsen. Ik vind het belangrijk om de leerlingen hiervan op de hoogte te stellen en ze hierover te laten nadenken.”

Anders Eten: voedseletiketten lezen

De 5x Anders-lessen combineren de theorie met de praktijk. Elke les begint met een stukje uitleg om vervolgens de leerlingen zelf aan het werk te zetten. Maar hoe ziet zo’n les eruit? Als voorbeeld neemt Schumacher les 1 van het onderwerp Anders Eten. Dit is een les met als thema ‘Tovenaars en Profeten’.  

Schumacher: “Ik probeer de leerlingen aan het denken te zetten. Zie je liever een tovenaar die genetisch gemodificeerd voedsel maakt of ga je mee met de profeten die waarschuwen en zeggen dat uiteindelijk de hele voedselproductie anders moet? De leerlingen zoeken de voor- en nadelen van genetisch gemodificeerd eten op en vervolgens stap ik zo snel mogelijk over van theorie naar praktijk en laat ze in hun eigen keukenkastjes kijken. Als voorbeeld noem ik de Zaanse halvarine van Albert Heijn, die 0,9 procent gm soja bevat, waarna ik ze vraag te zoeken naar vergelijkbare producten en de etiketten te gaan lezen. Ze komen dan terug met informatie over hele dagelijkse producten, zoals sauzen.”

 

Docent Frits Schumacher (Mens & Maatschappij): " Elke les begint met uitleg, vervolgens gaan de leerlingen aan de slag. Bij de les over eten duiken ze hun keukenkastjes in op zoek naar genetisch gemodificeerd voedsel". 

 

5x Anders vanuit het digitale klaslokaal

De 5x Anders lessen worden sinds twee jaar gegeven en worden gewaardeerd door de leerlingen. Alleen nu de school gesloten is en de leerlingen thuis de lessen moeten volgen, is het voor zowel leraar als leerlingen lastig. Schumacher: “Het onderwijs op afstand is heel naar omdat onze leerlingen vooral heel praktisch willen werken. Dat kunnen ze goed. Ik zorg voor een stukje theoretische basis, waarna vervolgens alle andere vakken aansluiten, zoals de zorg- en de techniekafdeling. Daar komt de praktische uitvoering aan de beurt van de dingen die zijn besproken.”

Vakoverstijgend werken met techniek- en zorgafdeling

Het mooie is wel dat het programma Curriculum Circulair een schoolbreed gedragen programma is voor de tweedejaars TL+-klassen. In een projectperiode van twee maanden dragen alle vakken hieraan bij. In een normaal schooljaar zou Schumacher zijn leerlingen met de techniekafdeling bijvoorbeeld een product laten upcyclen, of een Huis van de Toekomst laten ontwerpen (maquette).

Thuis aan de slag met een restjesrecept 

Met de zorgafdeling worden recepten bedacht en samen gemaakt in de schoolkeuken. Vorig jaar waren de bitterballen van insecten een hit. Nu leidt de coronacrisis ertoe dat de lessen moeten worden aangepast. Zoals de les over seizoensgroenten die hij gaf. Schumacher: “Bij Anders Eten heb ik ze gevraagd een restjesrecept te bedenken dat bestaat uit seizoensgebonden producten. Ze krijgen de opdracht om dat thuis te gaan koken. Ze kunnen mij vervolgens laten zien hoe het is geworden met behulp van foto’s. Dat is natuurlijk wel net even anders dan op school samen deze recepten uitproberen. Ondanks dat er nu weinig interactie mogelijk is met de leerlingen, merk ik wel dat er ook in het coronajaar belangstelling is voor dit onderwerp.

Digitale eindpresentatie

Dat de eindpresentatie van dit project anders dan anders zal gaan verlopen, is duidelijk. Niet live in ieder geval. Maar hoe dan wel, daar wordt nog aan gewerkt. Het mooie is wel dat er in de regio genoeg bedrijven zijn die willen meewerken aan zo’n eindpresentatie. En ook op afstand kunnen leerlingen laten zien wat ze hebben geleerd. Schumacher: “Ik hoop dat de lessenserie onze leerlingen bewuster maakt van de tijd waarin ze leven.”

Copyright foto: Voedingscentrum - Kaap de Keuken