Op deze pagina vind je een overzicht van lesprogramma’s over moestuinieren binnen Jong Leren Eten. De programma’s helpen kinderen en jongeren op een praktische en inspirerende manier kennis te maken met het verbouwen van hun eigen voedsel.
De Schooltuin is een film gedraaid door de ogen van een groep kinderen die een jaar aan de slag gaan met het verbouwen van hun eigen groenten en bloemen.
- Doelgroep: primair onderwijs (groep 4, 5, 6) en bso
- Meer informatie: De schooltuinfilm - Alliantie Schooltuinen
Lesmateriaal bij de film:
IVN vindt het belangrijk dat kinderen zien waar hun eten vandaan komt, hoe alles groeit en bloeit en wat ervoor nodig is om groenten en kruiden uit de moestuin ook echt te kunnen oogsten. Daarom heeft IVN het lespakket De schooltuin: een jaar rond met je handen in de grond ontwikkeld. De thema’s van de lessen zijn zaaien, de bodem, groei, dieren in de moestuin, samenwerken en oogst. In een reeks te geven of als losstaande les.
Meer informatie en het gratis lespakket vind je op de website van ivN.
Bij het programma Groentuh staat het leren kweken en eten van verse groente centraal staat. Door een deel van het schoolplein te ‘vergroenten’ met moestuinen, natuurlijke elementen en het planten van (eetbaar) groen wordt een compacte, aantrekkelijke plek gerealiseerd waar getuinierd, gespeeld en geleerd wordt. Groentuh is inzetbaar in heel Nederland.
- Primair onderwijs
- Gespeciaiseerd onderwijs
1. Programma Groentuh - moestuinbakken (scholen)
Bij het programma Groentuh staat het leren kweken en eten van verse groente centraal staat. Door een deel van het schoolplein (max. 100m2) te ‘vergroenten’ met moestuinen, natuurlijke elementen en het planten van (eetbaar) groen wordt een compacte, aantrekkelijke plek gerealiseerd waar getuinierd, gespeeld en geleerd wordt. Groentuh is inzetbaar in heel Nederland.
- Doelgroep: basisonderwijs (groep 1-8)
- Lesmateriaal beschikbaar? Ja. Je krijgt daarnaast ook een kist met materialen en zaadjes geleverd en het Groentuh doeboek.
- Meer informatie: www.buurtlab.nl
- De Lekker naar Buiten!-stimuleringsbijdrage kun je inzetten voor de aanschaf van Groentuh.
Lees hier het verhaal van SBO De Koppeling in Rotterdam die aan de slag ging met Groentuh.
2. Programma Smakelijke Moestuinen - moestuinbakken (kinderdagopvang/peuterspeelzaal)
Smakelijke Moestuinen is een breed opgezet voedings- en leefstijl (3-jarig) interventieprogramma gericht op kinderen van 1 tot 4 jaar in kinderdagverblijven en peuterspeelzalen. Op het kinderdagverblijf kweken de pedagogisch medewerkers, samen met de kinderen, 16 soorten groenten in de moestuin. Dit gebeurt in een vierkante moestuin met 16 vakjes, voor 16 gewassen.
- Doelgroep: peuterspeelzaal en kinderdagverblijf.
- Kosten: €1350 per locatie.
- Duur: 3 jaar
- Meer informatie vind je hier.
In de schooltuin leren kinderen waar gezond eten vandaan komt, hoe je groente zaait, verzorgt en oogst. En dat allemaal in een gezonde bodem vol leven en een tuin die zoemt van de insecten en bezocht wordt door allerlei kleine vogels en dieren, hoe leerzaam is dat? Én een eigen gekweekte salade smaakt natuurlijk het allerlekkerste.
- Doelgroep: primair onderwijs
- Meer informatie: Schooltuinieren - IVN
Onderzoekend leren met kiemgroenten
- Doelgroep: primair onderwijs
- Meer informatie: Lespakket 'Bijt - onderzoekend leren met kiemgroenten' - GrowWizzKid
In deze Smaakmissie ontdekken leerlingen, samen met de (digitale) tuinvrouw, van alles over de moestuin. Ze gaan zelf aan de slag in de moestuin en ontdekken zo van alles over de plantjes. De Smaakmissie Moestuin bestaat uit interactieve lessen en activiteiten met aanvullend een digibordmodule.
- Doelgroep: Primair onderwijs (groep 1 t/m 4)
- Meer weten? Ga naar de website van Smaaklessen
De Smakelijke Moestuinen heeft als doel kinderen, ouders, pedagogisch medewerkers op de kinderopvang bewust te maken van de waarde van groenten en het belang van een gezond voedingspatroon bij kinderen jonger dan 4 jaar. Door middel van ‘Smakelijke Moestuinen Peuterproef’ raken peuters en hun verzorgers al spelenderwijs bekend met het natuurlijke groeiproces en de voedingswaarde van groenten
- Doelgroep: Kinderopvang, gespecialiseerd onderwijs
- Meer info: https://www.smakelijkemoestuinen.nl/2018/
- Leren over de natuur in een tuin bij school
- In een natuurlijke omgeving tuinarbeid verrichten
- Eetbare planten leren telen ten behoeve van een gezonde leefstijl
- Verbinding met de natuur verkrijgen
- Doelgroep: gespeciaiseerd onderwijs
- Meer info: Schooltuinieren
Kinderopvang
GrowWizzKid is het structurele lesprogramma dat voedseleducatie, natuur, techniek, duurzaamheid en innovatie op betekenisvolle en vakoverstijgende wijze verbindt aan bestaande leerlijnen, kern- en leerdoelen, methodes of concepten op scholen. Het bestaat uit het binnenteeltsysteem met LED-verlichting en een online leeromgeving. GrowWizzKid past bij elk niveau. De praktische aanpak stimuleert een onderzoekende houding bij elke leerling. Uitgangspunt is al doende te leren, te onthouden en te begrijpen.
- Erkend vanuit het RIVM als interventieprogramma.
- De Lekker naar Buiten-stimuleringsbijdrage is in te zetten bij de aanschaf van GrowWizzKid
- Doelgroep: groep 1 t/m 8
- Meer informatie vind je hier.
Basisscholen en BSO’s kunnen ieder jaar heel gemakkelijk met de leerlingen gaan moestuinieren dankzij de gratis groentezaden van het zaadveredelingsbedrijf Rijk Zwaan. In samenwerking met Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling (GDO), Jong Leren Eten en de plaatselijke Natuur en Milieu Educatiecentra wordt deze actie opgezet.
Deelnemende scholen krijgen bij de zaden een instructieboekje en een lesbrief met leuke opdrachten.
Van Zaadje tot Slaatje is een mini-moestuinactie van IVN Natuureducatie. In een paar weken tijd kweek je zelf je eigen slaatje. Met filmpjes word je op weg geholpen.
- Doelgroep: Kinderen met hun (groot)ouders/begeleiders
- Meer informatie: https://www.ivn.nl/van-zaadje-tot-slaatje
Moestuin-app als digi-vraagbaak en begeleider; tips voor zaaien, goed laten groeien, oogsten etc. Verkrijgbaarheid van moestuinbakken, grond, zaden.
Meer informatie: https://makkelijkemoestuin.nl/
De Moestuinkaartenbak is een bak met ruim 70 geplastificeerde Moestuinkaarten. Elke kaart geeft duidelijk aan hoe je een gewas (groenten, kruiden, bloemen) moet zaaien of planten, verzorgen en oogsten. Inclusief tips voor in de les.
- Doelgroep: Basisonderwijs.
- Uitgave: Jong Leren Eten – Gelderland i.s.m. Natuurcentrum Arnhem
- Uitleenbaar: via alle NME-centra Gelderland
Met dit project kan één klas eenvoudig aan de slag met moestuinieren. De leerlingen werken met bakken waar groenten in gezaaid worden die voor de zomer geoogst zijn.
De scholen krijgen educatieve begeleiding (handleiding en workshop voor docenten en ouders/begeleiders), plus praktische materialen voor de uitvoering (3 moestuinbakken, grond, gereedschap, zadenpakket).
- Meer info: https://www.ivn.nl/het-groene-wiel
- Doelgroep: leerlingen en leerkrachten van groep 1 – 8
- Regio: regio Ede, Wageningen
- Begeleiding: NME-centrum IVN-Het Groene Wiel
Praktische tips voor scholen (po)
Brochure Moestuinieren met kinderen biedt praktische tips voor scholen.
- Thema’s: Moestuinieren in het lesprogramma, Waar kun je tuinieren, Moestuinieren op het schoolterrein, Wie kan helpen, Welke groente kies je, Materiaal en gereedschap, De bodem is de basis, Helpers en plagers, Van zaaien tot oogsten, De smaak te pakken.
-
Doelgroep: Basisonderwijs
- Uitgave: Jong Leren Eten en Stichting Oase